សង្ខេប​ព្រឹត្តិការណ៍​ឆ្នាំ ២០២០ ៖ បញ្ហា​បំពុលបរិស្ថាន បញ្ហា​ប្រជាសាស្ត្រ​ខ្មែរក្រោម និង​កោះត្រល់

0 519

ដោយ យាង សុធា​រិន្ទ

​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២០ មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេងៗ​ជាច្រើន​បានកើត​ឡើង ។ ព្រឹត្តិការណ៍ ទាំងនោះ​មានដូចជា​បញ្ហា​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សិទ្ធិ​កាន់កាប់​ដីធ្លី ការចាប់ខ្លួន ការឃុំខ្លួន និង​ការកាត់ទោស​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម ការ​បំបិទ​សិទ្ធិសេរីភាព​មូលដ្ឋាន​នានា ព្រមទាំង​ព្រឹត្តិការណ៍​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​វិស័យ​ព្រះពុទ្ធសាសនា វត្ត​អារាម និង​វប្បធម៌ ជាដើម ។ ក្រៅពីនោះ ក៏​នៅមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ​មួយចំនួនទៀត​បានកើត​ឡើង​ផងដែរ ដែល​សំឡេង ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម និង​សារព័ត៌មាន ព្រៃនគរ រីករាយ​នឹង​រម្លឹក​ឡើង​ខ្លះៗ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ទាំងនោះ ។

​ក្រុមហ៊ុន​អាជីវកម្ម​កិន​ថ្មភ្នំ បំពុល​បរិស្ថាន ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម នៅខេត្តមាត់ជ្រូក ។ រូបៈ ហ្វេសប៊ុក
​ក្រុមហ៊ុន​អាជីវកម្ម​កិន​ថ្មភ្នំ បំពុល​បរិស្ថាន ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ ពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម នៅខេត្តមាត់ជ្រូក ។ រូបៈ ហ្វេសប៊ុក

​ខ្ញុំ​សូម​បើកឆាក​ដោយ​រម្លឹក​ឡើង​វិញ​នូវ​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ការបំពុល​បរិស្ថាន ដែល​បាន​កើតឡើង​នៅក្នុង​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ដែលជា​ខេត្ត​មាន​ព្រំប្រទល់ ជាប់​នឹង​ខេត្តតាកែវ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ។

​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​នៅ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក កាលពី​ពាក់​កណ្តាលខែ មីនា ឆ្នាំ ២០២០ បាន​ទទូច​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​អាជីវកម្ម​កិន​ថ្មភ្នំ​របស់​ជនជាតិ​យូ​ន និង​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​នៅ​ទីនោះ ដោះស្រាយ​អំពី​ផលប៉ះពាល់​ដោយសារ​អាជីវកម្ម​កិន​ថ្មភ្នំ​ដែល​បាន​បង្ក​ការរំខាន​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​ពួកគេ ។

​ការទទូច​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម នៅ​ស្រុក​ក្របៅ ឬ​យួន​ហៅថា ទិញ​បៀ​ន (Tịnh Biên) នៃ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក ក្នុងពេលដែល​ក្រុមហ៊ុន​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​វាយកម្ទេច​ថ្មភ្នំ​របស់​ជនជាតិ​យួន ធ្វើ​សកម្មភាព​វាយ​ថ្មភ្នំ​បង្កឱ្យមាន​សំឡេង​ឮ​ខ្លាំង ហើយ​អាច​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អាយុជីវិត​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​នោះ ។
​ក្រុមហ៊ុន​សំណង់​ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​វាយកម្ទេច​ថ្មភ្នំ​នោះ ត្រូវបាន​គេ​ដឹងថា​ឈ្មោះ «​ក្រុមហ៊ុន​សំណង់​ទទួលខុសត្រូវ​លីមីត​ធី​ត MTV អាន​យ៉ាង​» ។

​តំណាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​ឈ្មោះ គឹម ហិន (Kim Hinh) រស់នៅ​ស្រុក​ក្របៅ បាន​សរសេរ​លិខិត​មួយច្បាប់​បង្ហោះ​នៅលើ​បណ្តាញ​សង្គម​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​របស់ខ្លួន ដើម្បី​ស្នើ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​នេះ ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​របស់​ពួកគាត់ ។​

​ខ្លឹមសារ​នៃ​លិខិតស្នើ​របស់​តំណាង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម ដែល​ហាក់ដូច​អស់ជំនឿ​លើ​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​ជូន​ពួកគាត់​នោះ រៀបរាប់ថា ក្រុមហ៊ុន​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​វាយ​បំបែក​ថ្មភ្នំ បាន​បាញ់​បំផ្ទុះ​ភ្នំ​ចំនួន​ពីរដង​ក្នុង​មួយថ្ងៃ ពោល​នៅពេល​ថ្ងៃត្រង់ និង​ពេល​រសៀល ហើយ​នៅពេល​បាញ់​បំបែក​ថ្ម​ម្ដងៗ មាន​សំឡេង​ឮ​ខ្ទរ​ខ្លាំង ហើយ​កម្ទេច​ថ្ម​ក៏​ខ្ទាត​ទៅ​ប៉ះ​នឹង​ដំបូលផ្ទះ និង​រំ​ញ័រ​បានធ្វើឱ្យ​ប្រេះ​ផ្ទះ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​នៅក្បែរ​ជើងភ្នំ​ជា​ញឹកញាប់ ។ ជាពិសេស វា​បានធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អាយុជីវិត​មនុស្ស​ផងដែរ ។​

​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​រូបនេះ ថា​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម​ថ្មភ្នំ​នេះ ពុំបាន​ផ្ដល់​ផលប្រយោជន៍​អ្វី​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​នោះឡើយ តែ​វា​ជាការ​រំខាន​ដល់​ការរស់នៅ ធ្វើ​ឲ្យ​ហិនហោច​សម្បត្តិ​ធនធានធម្មជាតិ និង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ផ្លូវថ្នល់​ក្នុងភូមិ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ កូនចៅ​ខ្មែរក្រោម ធ្វើដំណើរ ដោយសារតែ​ឡានធំៗ​ដឹក​ថ្ម​ចេញចូល​របស់​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​នេះ ។ ដូច្នេះ ពួកគេ​អាច​ជួបនឹង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍ ក្នុងពេល​ធ្វើដំណើរ នៅពេល​ឡានធំៗ ទាំងនេះ បើក​ប្រជែង​គ្នា​យ៉ាង​លឿន ឬ​បញ្ចៀស​គ្នា​ម្តងៗ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកដំណើរ និង​ពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅតាម​ដងផ្លូវ​មានការ​ភ័យខ្លាច ។

​លើសពីនេះទៅទៀត នៅពេល​ឡាន​ដឹក​ថ្ម​រាប់សិប​គ្រឿង របស់​ក្រុមហ៊ុន​នេះ បាន​បើក​ឆ្លងកាត់​មុខផ្ទះ​របស់​ពល​រដ្ឋ​ម្តងៗ ធ្វើ​ឲ្យ​ដី​ហុយ​ខ្លាំង​មើលផ្លូវ​មិនឃើញ ពិបាក​ដកដង្ហើម ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​របស់​ពួកគាត់ ជាពិសេស គឺ​កុមារ​តូចៗ ដែល​ប្រឈម នឹង​បញ្ហា​សុខភាព​យ៉ាងខ្លាំង ។​

​សូមបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន​សំណង់​ទទួលខុសត្រូវ​លីមីត​ធី​ត MTV អាន​យ៉ាង ទទួលបាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​ថ្ម នៅ​ស្រុក​ក្របៅ ខេត្ត​មាត់ជ្រូក ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ ១៩៩២ មក ។ ក្រុមហ៊ុន​នេះ មាន​សិទ្ធិ​ប្រកប​អាជីវកម្ម ដូចជា បំផ្ទុះ​គ្រាប់ ជីក​កកាយ យក​ថ្មភ្នំ ខ្សាច់​ភ្នំ កិន​ថ្ម ។​ល​។ ក្រុមហ៊ុន​នេះ កំពុង​បង្ក​ផលប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​ដែល​រស់​នៅក្បែ​ជើងភ្នំ ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​មិនបាន​ដោះស្រាយ​ឡើយ ។

​ឥលូវ​យើង​ងាក​ចេញពី​បញ្ហា​បំពុលបរិស្ថាន​ និង ​បំពុល​សំឡេង​នៅ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក​មក និយាយ​អំពី​បញ្ហា​ចំនួន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​ នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម​វិញ​ម្តង ។

​ទាក់ទង​នឹង​រឿងនេះ ខ្មែរក្រោម​បាន​ចោទប្រកាន់​រដ្ឋាភិបាល​កុម្មុយនីស្ត​វៀតណាម​ថា​កំពុងតែ​លុបបំបាត់​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ។ ការចោទប្រកាន់​នេះ ក្រោយពី​រដ្ឋាភិបាល​វៀត​ណា​ម បាន​ផ្សព្វផ្សាយ របាយការណ៍​ជំរឿន​ឆ្នាំ ២០១៩ ទៅលើ​ប្រជាជន​ចំនួន ៥៣ ជនជាតិ ដែល​វៀតណាម​ចាត់ទុកថា ជា​ជនជាតិភាគតិច នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម ។ របាយការណ៍​បង្ហាញថា ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម មាន​ប្រមាណ​តែ​ជាង ១ លាន ៣ សែន​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោម​ប្រជាជន​ទាំងអស់ នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ប្រមាណ ៩៦ លាន​នាក់​ទៅហើយនោះ ។ ខ្មែរក្រោម​ចាត់ទុក​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម នៅក្នុង​របាយការណ៍​នេះ​ថា ជា​តួលេខ​សិប្ប​និម្មិត្ត ធ្វើឡើង​ក្នុង​ចេតនា​បង្ហាញថា ខ្មែរក្រោម​គ្រាន់តែ​ជា​ជនជាតិភាគតិច​តូច​មួយ​នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម គឺ​មិនមែនជា​ជនជាតិដើម​ម្ចាស់​ទឹក​ម្ចាស់​ដី​នោះទេ ។​

​របាយការណ៍​ជំរឿន​របស់​វៀតណាម បង្ហាញថា ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប​នៃ​ជនជាតិ​ទាំង ៥៣ នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម មាន​ចំនួន ប្រមាណ ៨ លាន ៦ សែន (៨,៦០៤,៨១៨) នាក់ ក្នុងនោះ​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​មាន​ជាង ១ លាន ៣ សែន (១,៣១៩,៦៥២) នាក់ ។ តួលេខ​នេះ បង្ហាញថា ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​ស្ថិតនៅ​លេខ​រៀង​ទី ៥ ដែលមាន​ប្រជាជន​ច្រើនជាងគេ​ក្នុងចំណោម​ជនជាតិ​ទាំង ៥៣ បន្ទាប់ពី​ជនជាតិ​តា​យ (Tày) ជនជាតិ​ថៃ (Thái) ជនជាតិ​មឿង (Mường) និង​ជនជាតិ​ម៉ុង (Mông) ។ ចំណែកឯ​ជនជាតិ​ចាម​ដែលជា​អតីត​ម្ចាស់​នៃ​នគរ​ចំប៉ា ដែល​វៀតណាម​បាន​គ្រប់គ្រង​តាំងពី​ឆ្នាំ ១៤៧១ នោះ គឺមាន​ចំនួន​មិន​ដល់ ២ សែន នាក់​ផង នៅក្នុងពេល​បច្ចុប្បន្ន ។

​គួរ​បញ្ជាក់ថា នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​ទាំងមូល​បើ​បូក​បញ្ចូល​ទាំង​ជនជាតិ​វៀតណាម​ទៀត ប្រជាជន​នៅ​វៀតណាម​មាន​សរុប​ទាំងអស់​ជិត ៩៦ លាន នាក់ ។ ដូច្នេះ បើ​ផ្អែកលើ​តួលេខ​ជំរឿន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​នៅពេលនេះ វា​មានន័យថា ជនជាតិ​វៀតណាម​មាន​ចំនួន​រហូតដល់​ទៅជិត ៨៨ លាន​នាក់ ក្នុងចំណោម​ប្រជាជន​ជិត ៩៦ លាន​នាក់​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ ។​

​ប៉ុន្តែ សម្រាប់​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម និង​អង្គការ​ប្រជាជាតិ និង​ប្រជាជន​គ្មាន​តំណាង ហៅ​កាត់​ថា UNPO វិញ ថា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​មាន​មិនតិចជាង ៧ លាន​នាក់​នោះទេ នៅក្នុងពេល​បច្ចុប្បន្ន ។​

​គួរ​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​ធ្លាប់បាន​អះអាង​កាលពី ៣០ ឆ្នាំមុន​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​មាន​ចំនួន​ជាង ១ លាន​នាក់ ។ ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់ ៣០ ឆ្នាំ​ក្រោយមក រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម នៅតែ​អះអាងថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​មាន​ចំនួន​តែ​ជាង ១ លាន​នាក់​ដដែល ។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ វៀតណាម​ថា​កាលពី​ឆ្នាំ ២០០៩ ខ្មែរក្រោម​មាន​ចំនួន​តែ​ជាង ១ លាន ២ សែន (១.២៦០.៦៤០) នាក់ ហើយ​មកដល់​ឆ្នាំ ២០១៩ វៀតណាម​អះអាងថា ខ្មែរក្រោម​មាន​ចំនួន​តែ​ជាង ១ លាន ៣ សែន (១,៣១៩,៦៥២) នាក់ ។ បើ​ផ្អែកលើ​តួលេខ​នេះ បញ្ជាក់ថា ក្នុង​រយៈពេល ១០ ឆ្នាំ ចុងក្រោយ​នេះ ខ្មែរក្រោម​កើន​មិន​ដល់ ៦ ម៉ឺន (៥៩.០១២) នាក់​ផង ។​

​អនុប្រធាន​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម លោក ម៉ៅ មុនី ថ្លែងថា តួលេខ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​នេះ គឺ​ខ្មែរក្រោម​មិនអាច​ទទួលយកបាន​នោះទេ ។ លោ​កថា​ចំនួន​ខ្មែរក្រោម​មាន​ជាង ១ លាន ៣ សែន​នាក់​នោះ វា​គ្រាន់តែ​ជា​តួលេខ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​បង្កើតឡើង ដើម្បី​បង្គ្រប់កិច្ច​ឲ្យ​ស្រប​នឹង​គោលនយោបាយ​របស់​វៀត​ណា​ម ដែលថា “​ខ្មែរក្រោម​ជា​ជនជាតិ ភាគតិច​” តែប៉ុណ្ណោះ ។ ម្យ៉ាងទៀត លោក​អះអាងថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​មិនដែល​បាន​បំពេញបែបបទ​លើ «​ទម្រង់​ធ្វើ​ជំរឿន​ប្រជាជន និង​លំនៅឋាន​» របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀត​ណា​ម នោះឡើយ ។

​លោក ម៉ៅ មុនី មានប្រសាសន៍ថា ការណ៍​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម បង្ហាញ​ចំនួន​ពលរដ្ឋ ខ្មែរក្រោម​មាន​ចំនួន​តិច​នេះ វៀតណាម​ក៏មាន​ចេតនា​បន្សាប​នូវ​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការទាមទារ​របស់ ខ្មែរក្រោម​នៅក្រៅ​ប្រទេស ដែល​កំពុង​ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​គោរព​សិទ្ធិសេរីភាព និង​សិទ្ធិ​សម្រេច​វាសនា​ខ្លួន​ដោយ​ខ្លួនឯង​របស់​ខ្មែរក្រោម ដែលជា​ម្ចាស់​ស្រុក និង​ជា​ជនជាតិ ដើម​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម ។ លោក​ថា ដើម្បី​កុំឱ្យ​មានការ​រិះគន់ ឬ​ដើម្បី​ធ្វើឱ្យ​ការ​ជំរឿន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​មាន​តម្លាភាព និង​អាច​ទទួលយកបាន រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​គួរ​អនុញ្ញាតិ​ឱ្យ​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម ឬ​អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​ដែល​ឯករាជ្យ​ចូលរួម​នៅក្នុង​ដំណើរ​ការធ្វើជំរឿន​នេះ ។​

​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម អះអាងថា ជំរឿន​នេះ​ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​ការអនុញ្ញាតិ​ឱ្យ​ប្រជាជន​ខ្មែរក្រោម បំពេញ​ទម្រង់​ព័ត៌មាន និង​កម្រង​សំណួរ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បានរៀបចំ​ចែក​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​បំពេញ ។ ទោះជា​យ៉ាងណា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​ឱ្យដឹងថា ពួកគេ​មិន​ធ្លាប់បាន​បំពេញ​ទម្រង់​ជំរឿន​នោះឡើយ ។​

​បច្ចុប្បន្ននេះ អង្គការ សមាគម​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម មិនមាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការធ្វើជំរឿន​ប្រជាជន​ខ្មែរក្រោម នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម​ឡើយ ដោយហេតុថា រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​មិន​អនុញ្ញាតិ ។ ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា ខ្មែរក្រោម​ក៏​មិន​ជឿ​ទៅលើ​តួលេខ ដែល​បង្ហាញ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​នោះដែរ ដោយ​ពួកគេ​ពិនិត្យឃើញថា តួលេខ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ទៅនឹង​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​ជាក់ស្តែង និង​មិន​សម​ហេតុផល​ទៅតាម​ការ​គណនា​កំណើន​ចំនួន​ប្រជាជន​ខ្មែរក្រោម ទៅតាម​តួលេខ​ខ្មែរក្រោម​ដែល​រកឃើញ​ក្នុងសម័យ​អាណានិគម​បារាំង ។​

​ប្រធាន​សហគមន៍​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម លោក ថាច់ សេដ្ឋា មានប្រសាសន៍ថា តាម​ការសង្កេត​របស់​លោក លោក​ថា ត្រឹមតែ​ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង​មួយ ក៏មាន​ខ្មែរ​ចន្លោះ​ពី ១ លាន ៥ សែន ទៅ ២ លាន​នាក់​ទៅហើយ ។​
​បច្ចុប្បន្ន នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម មាន​វត្ត​ខ្មែរ​ចំនួន ៤៦១ វត្ត និង​មាន​ព្រះសង្ឃ​ជិត ៩ ពាន់ (៨.៧៥០) អង្គ បើ​គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ ២០១៤ ។

​ពេលនេះ​យើង​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​រឿងរ៉ាវ​ដ៏​សំខាន់​មួយទៀត គឺ​រឿង​កោះត្រល់ ហើយក៏​ជា​រឿង ចុងក្រោយ​សម្រាប់​ការ​សង្ខេប​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ​របស់ខ្ញុំ​ផងដែរ ។ ជុំវិញ​រឿង​កោះត្រល់​នេះ ប្រទេស​វៀតណាម​គ្រោង​អភិវឌ្ឍ​កោះ​នេះ​ឱ្យ​ក្លាយទៅជា​ទីក្រុង​កោះ​ដ៏​ដំបូង​គេ​បង្អស់​នៅក្នុង ប្រទេស​កុ​ម្មុយ​និ​ស្ត​មួយ​នេះ ។

​កាលពី​ថ្ងៃទី ៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២០ គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​រដ្ឋសភា​វៀតណាម​បានអនុម័ត​យល់ព្រម​នូវ​ផែនការ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​កោះ​នេះ ឱ្យក្លាយ​ទៅជា​ទីក្រុង​កោះ​ដំបូងបង្អស់​នៅក្នុង​ប្រទេស ។ ផែនការអភិវឌ្ឍន៍​កោះត្រ​ល់ នឹងដាក់​ឱ្យ​ស្ថិតនៅក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋបាលខេត្ត​ក្រមួនស ដែល​វៀតណាម​ហៅថា ខេត្ត​កៀង​យ៉ាង (Kien Giang) ។

​ផែនការអភិវឌ្ឍន៍​កោះត្រ​ល់ គ្រោង​ចាប់ផ្តើម​ដាក់ឱ្យ​ដំណើរការ​ជា​ធរមាន​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២១ តទៅ ។

​កោះត្រល់​គឺជា​កោះ​របស់​ខ្មែរ​តែ​ត្រូវ​វៀតណាម​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ទៅជា​កោះ ភូ​ក្វឹ​ក (Phu Quoc) និង​កំពុង​ស្ថិតនៅក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀត​ណា​ម ។ កោះ​នេះ​មាន​ផ្ទៃដី​ប្រមាណ ៥៨៩ គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ ដែល​ទំហំ​នេះ​ប្រហាក់ប្រហែល​ទៅនឹង​ប្រទេស​សឹង្ហ​បុរី ។ កោះ​នេះ ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​ខាងត្បូង​ប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ចំងាយ​ប្រមាណ ១២ គីឡូម៉ែត្រ ពី​ឆ្នេរសមុទ្រ​ខេត្តកំពត និង​មាន​ចំងាយ​ប្រមាណ ៤៥ គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ទី​រួម​ខេត្ត​ពាម ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ដែល​វៀតណាម​បាន​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ទៅជា​ខេត្ត​ហា​ទៀង ។​

​កោះត្រល់​គឺជា​កោះ​ដែល​សំបូរ​ទៅដោយ​ធនធានធម្មជាតិ ជីវចំរុះ ធន​ធន​បាតសមុទ្រ មាន ព្រៃឈើ ឆ្នេរសមុទ្រ​ស្រស់ស្អាត​វែង​អន្លាយ ឆ្នេរ​ខ្សាច់​សក្បុស​ស្រស់បំព្រង និង​មាន​សហគមន៍ នេសាទ ដែលជា​សម្បត្តិ​ដ៏​មាន​តំលៃ និង​ជា​សក្តានុពល​ដ៏​ធំធេង​សម្រាប់​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ។ កោះត្រល់​ក៏មាន​ឆ្នេរសមុទ្រ​ទឹក​ជ្រៅ​ដែល​អំណោយផល​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធ​កំពង់ផែ​សមុទ្រ និង​ការនេសាទ​សមុទ្រ ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​ក៏បាន​សាងសង់​ព្រលានយន្តហោះ​នៅលើ​កោះ​នេះ​ផងដែរ ។ ក្រៅពីនោះ កោះត្រល់​មាន​សហគ្រាស ពាណិជ្ជកម្ម សាលារៀន និង​គម្រោង​វិនិយោគ​ធំៗ​ជាច្រើន ។​

​បើតាម​សារព័ត៌មាន​វៀតណាម កោះត្រល់​បាន​រក្សា​នូវ​អត្រាកំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្ពស់​និង​ថេរ ក្នុង​រយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ និង​បាន​ទាក់ទាញ​គម្រោង​វិនិយោគ​ចំនួន ៣២០ គម្រោង ដែលមាន​តំលៃ​វិនិយោគ​ប្រមាណ ៣៤០ ទ្រី​លាន​ដុង ឬ​ស្មើ​ប្រមាណ ១៧ ពាន់​លាន​ដុល្លារ អាមេរិក ។ បើ​និយាយ​ពី​វិស័យ​ទេសចរណ៍​វិញ កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៩ កោះត្រល់​បាន​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ក្នុងស្រុក និង​អន្តរ​ជាតិប្រមាណ ៣ លាន​នាក់​ឱ្យទៅ​ទស្សនា​នៅ​ទីនោះ ។

​គួរ​បញ្ជាក់ថា ក្រៅពី​សំណង់​អាគារ និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ទាំងអស់នេះ នៅលើ​កោះត្រល់ ក៏មាន​វត្ត​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ខ្មែរ​មួយ​ត្រូវបាន​សាងសង់ឡើង​ចាប់តាំងពី​ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៣ ផងដែរ ។ វត្ត​នោះ មាន​ឈ្មោះថា ពោធិ​ទី​បា​រាម – កោះត្រល់ កសាង​លើ​ផ្ទៃដី​ដ៏​ធំ​ទូលាយ និង​ត្រូវបាន​ផ្តួចផ្តើម​គំនិត​កសាង​ដោយ​សមាគម​សាមគ្គី​ព្រះសង្ឃ​ស្នេហា​ជាតិ​ខេត្ត​ក្រមួនស និង​ពុទ្ធបរិស័ទ​ខ្មែរក្រោម ។​

​កោះត្រល់ គឺជា​កោះ​មួយ​ក្នុងចំណោម​កោះធំ ២ នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ។ កោះ​មួយទៀត គឺ​កោះ​ត្រឡាច ដែល​ព្រះគ្រូ​អាចារ្យ ហែម ចៀវ ត្រូវបាន​អាណានិគម​បារាំង​ចាប់​ព្រះកាយ​យកទៅ​ឃុំឃាំង​រហូតដល់​ព្រះអង្គ​សុ​គត់​នៅ​ទីនោះ ។​

​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី មកទល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ កោះត្រល់​នៅតែ​ជា​ប្រធានបទ​ក្តៅ​និង​រសើប​មួយ​ដែល​ភាគី​ខ្មែរ​លើក​យកមក​បកស្រាយ​អំពី​ភាពស្របច្បាប់​និង​មិន​ស្របច្បាប់​នៃ​ការគ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​វៀតណាម​មកលើ​កោះ​ខ្មែរ​មួយ​នេះ ។ ភាគី​ដែល​មិន​សុខចិត្ត ចង់ឃើញ​រដ្ឋាភិបាល​ក​ម្ពុ​ជា​យក​ករណី​កោះត្រល់​នេះ​ប្តឹង​ទៅកាន់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) នៅ​ទី​ក្រុងឡាអេ ប្រទេស​ហូ​ឡង់ តទល់​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀតណាម ដូចដែល​អតីត​ព្រះ មហាក្សត្រ​ខ្មែរ​សម្តេចព្រះ​នរោត្តម សីហនុ ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ បាន​នាំយក​ករណី​ប្រាសាទ ព្រះវិហារ​ទៅ​តទល់​ជាមួយ​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ហើយ​ដែល​នៅ​ទីបំផុត ត្រូវបាន តុលាការ​ពិភពលោក​មួយ​នេះ​សម្រេចសេចក្តី​ឱ្យ​ខ្មែរ​ឈ្នះ​និង​ប្រគល់​ប្រាសាទ ព្រះវិហារ​មកឱ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ នៅ​ថ្ងៃទី​១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦២ ៕

Leave A Reply

Your email address will not be published.