ការអនុវត្ត​លើ​សេចក្តីប្រកាស​ជា​សកល​របស់ អ​.​ស​.​ប​. ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម​

59

​កិច្ចប្រជុំ​លើក​ទី ១៤ នៃ វេទិកា​អចិន្ត្រៃយ៍​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​បញ្ហា​ជនជាតិដើម​

​របៀបវារៈ ៧ A: សិទ្ធិមនុស្ស​

(​ក​) ការអនុវត្ត​សេចក្តីប្រកាស​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម​

សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួម​របស់​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម និង​វត្ត​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម​

​វាគ្មិន​៖ នាង ហាង សុភ័ណ (Conduct Hang)

​ប្រែ​សម្រួល​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​៖ ថាច់ ប្រីជា គឿន​

នាង Conduct Hang ថ្លែងនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិតំណាងសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ថ្ងៃទី ៣០  ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ។
នាង Conduct Hang ថ្លែងនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិតំណាងសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ។

នៅក្នុង​ថ្ងៃទី ៤ នៃ​សប្ដាហ៍​ទី ២ របស់​កិច្ចប្រជុំ​លើក​ទី ១៤ នៃ​វេទិកា​អចិន្ត្រៃយ៍ អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​បញ្ហា​ជនជាតិដើម (UNPFII) ដែល​កំពុងតែ​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៅ​ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ នា​បុរី New York សហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ពី​ថ្ងៃទី ២០ ខែមេសា ដល់ ថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៥ តំណាង​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម បាន​អ​ធីប​តី​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ឡើង​ថ្លែងការណ៍​ដល់​អង្គ​វេទិកា​ជា​លើក​ទី ៣ ស្ដីពី​ការអនុវត្ត​លើ “​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជន ជាតិ​ដើម​” (UNDRIP) ។

​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី ៣០ ខែមេសា នាង ហាង សុភ័ណ យុវជន​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម (KKFYC) មកពី​ទីក្រុង​ភី​ឡា​ដែល​ភា (Philladelphia) , រដ្ឋ​ផែន​ស៊ី​វេ​នៀ (Pennsylvania), សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​អាន​នូវ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​រួម​របស់​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម ផ្ដល់​អនុសាសន៍​ដល់​អ​ង្គ​ការ​សហប្រជាជាតិ​យ៉ាងនេះ​ថា​៖

រូបថត នាង Conduct Hang (ហាង សុផាន់) បញ្ចាំងនៅលើផ្ទាំងស្លាយសូវ៍ ខណៈដែលនាងកំពុងតែថ្លែងនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិតំណាងសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ថ្ងៃទី ៣០  ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ។
រូបថត នាង Conduct Hang (ហាង សុផាន់) បញ្ចាំងនៅលើផ្ទាំងស្លាយសូវ៍ ខណៈដែលនាងកំពុងតែថ្លែងនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិតំណាងសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ។

លោកស្រី អធិបតី​

តាងនាម​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរក្រោម​រាប់លាន​នាក់​ដែល​គ្មាន​សំឡេង​រស់នៅក្នុង​តំបន់​ដីសណ្ត​ទន្លេមេគង្គ យើង​សូម​សម្ដែង​សេចក្ដី​ ស្មោះត្រង់​របស់​យើង​អរគុណ​ចំពោះ​វេទិកា​អចិន្ត្រៃយ៍​ សម្រាប់​ការងារ​ដ៏​អស្ចារ្យ​របស់ខ្លួន​ក្នុងការ​លើកកម្ពស់​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើមរ ​បស់បង​ប្អូន​យើង​ដែល​រស់នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ។ ជា​អាទិភាព​របស់​វេទិកា​អចិន្ត្រៃយ៍​នេះ មានន័យថា ជនជាតិដើម​មិនមាន​ការទទួលស្គាល់ ដូចជា​ខ្មែរក្រោម ឲ្យ​មានលទ្ធភាព​បញ្ចេញ​ក្តីសង្ឃឹម​របស់​ពួកគេ និង​ហ៊ាន​មាន​សុបិន​មួយ​សម្រាប់​ពិភពលោក​មួយ​ល្អប្រសើរ​ជាង​មុន ហើយ​គ្រាន់តែ​ដើម្បី​កំណត់​នូវ​អនាគត​របស់ខ្លួន​ផ្ទាល់​ដោយ​មិនចាំបាច់​មានការ​ភ័យខ្លាច ឬ ការរើសអើង​ឡើយ ។​

ខាងក្រោមជាវីដេអូសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ KKF ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ជាភាសាខ្មែរ

ខខណៈដែល​វា​ត្រូវគេ​លើកទឹកចិត្ត​ដើម្បី​មើលឃើញ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ខ្លាំង​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ គេ​មិនបាន​ដឹងថា ជីវិត​ខ្មែរក្រោម​នៅតែ​ត្រូវគេ​បោះបង់ចោល​ឲ្យ​នៅក្រោយ​វាំងនន​ដ៏​អាថ៌កំបាំង ។ តាម​ប្រពៃណី ខ្មែរ​ក​ក្រោម​ជា​អ្នក​ធ្វើស្រែ ។ ពួកគេ​មិនអាច​លក់​ស្រូវ​របស់ខ្លួន​បានទេ ដោយសារតែ​តម្លៃ​ស្រូវ​ធ្លាក់ចុះ​យ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពី​រដូវ​កាល​ប្រមូល​ផល​ស្រូវ ។ ការដែល​ពួកគេ​មិនអាច​លក់​ស្រូវ​បាន ពួកគេ​បានក្លាយ​ទៅជា​ជនរងគ្រោះ​ដោយសារ​ជំពាក់​បំណុល​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម និង​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ពួកគេ​លក់​ដី​កេរ​ដូនតា​របស់ខ្លួន​ដើម្បី​ដោះបំណុល ។ ខ្មែរក្រោម​ជា​កសិករ តែ​ពួកគេ​មិនអាច​រក្សា និង​គ្រប់គ្រង​ទីផ្សារ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រពៃណី​របស់​ពួកគេ​បានឡើយ ។ ចឹ​ង​ហើយ បានជា​វា​កាន់​តែមាន​សារៈសំខាន់​ថែមទៀត សម្រាប់​ខ្មែរក្រោម ពេលដែល​ពួកគេ​អាចមាន​សិទ្ធិ​ចូលរួម​ក្នុង​វេទិកា ស្ដីពី​សិទ្ធិ​សង្គម​, សេដ្ឋកិច្ច និង​វប្បធម៌​ដែល​បាន​ធានា​តាម​មាត្រា ២០ និង ៣២ នៃ សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP) ។​

ខាងក្រោមជាវីដេអូកិច្ចប្រជុំ UNPFII ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៥ ជាភាសាអង់គ្លេស

​មកដល់ពេលនេះ ជា​ពេលវេលា​កត់សម្គាល់​ខួប ៨ ឆ្នាំ ដែល​វៀតណាម​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​ការគាំទ្រ ការអនុម័ត សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP) ។ ទោះជា​យ៉ាងណា យើង​នៅតែមាន​ក្ដីកង្វល់​យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះ​នៅក្នុង​របាយការណ៍​ថ្មី​របស់ខ្លួន​ជូនទៅ​គណៈ ក​ម្មា​ធិ​ការ​សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និង វប្បធម៌ វៀតណាម​បាន​ថ្លែងថា “​មិនមាន​ជនជាតិដើម​នៅក្នុង​ប្រទេស វៀតណាម​” ឡើយ ។ យើង​បាន​ស្នើឱ្យ​ការបដិសេធ​ត្រូវតែ​បញ្ចប់ និង​ការទទួលស្គាល់​ត្រូវតែ​ចាប់ផ្តើម ។ យើង​សូមបញ្ជាក់​ជាថ្មី​នូវ​សិទ្ធិ​របស់​យើង ដើម្បី​ជាការ​បញ្ជា​ក់លើ​អត្តសញ្ញាណ​ខ្លួនឯង​ថា​ជា​ជនជាតិដើម​ខ្មែរក្រោម មកពី​តំបន់​ដែនដី​សណ្ត​ទន្លេមេគង្គ តាម​មាត្រា​ទី ២ នៃ​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP) ។​

យើង​សូម​ស្នើឱ្យ​វេទិកា​ធ្វើតាម​អនុសាសន៍​មួយចំនួន​ដូចតទៅ​នេះ​៖

  • ជម្រុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម ដើម្បី​អញ្ជើញ​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស លោកស្រី Vicky Tauli-Corpuz ទៅ​ជួប​ជនជាតិដើម ជាពិសេស​ខ្មែរក្រោម​របស់​យើង​នៅក្នុង​តំបន់​ដីសណ្ត​ទន្លេមេគង្គ ។​
  • ជម្រុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម ដោះលែង​ជាបន្ទាន់​មេដឹកនាំ​ស្មារតី​របស់​យើង , ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់​ធឿន និង ព្រះតេជព្រះគុណ លីវ នី ដែល​បាន​ជាប់ពន្ធនាគារ ដោយសារតែ​ការប្រើ​សិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​ក្នុងការ​អភិរក្ស​ភាសា វប្បធម៌ និង សាសនា របស់​យើង ។​
  • សមាជិក​រដ្ឋ​ដែល​មិនមាន​ការទទួលស្គាល់​ជនជាតិដើម​របស់ខ្លួន​រួចទៅហើយ ត្រូវ​ធ្វើការ​ជាមួយនឹង​វេទិកា​អចិន្ត្រៃយ៍​ដោយមាន​សម័យប្រជុំ​មួយ ដើម្បី​រៀបចំ​ការកំណត់​ពេលវេលា​មួយ ក្នុងការ​ចាប់ផ្តើម​ការ​ទទួលស្គាល់​ស្ថានភាព​ស្របច្បាប់ និង​ស្ថានភាព​នយោបាយ និង​សិទ្ធិ​របស់​ជនជាតិដើម​ដែល​មិនបាន​ទទួលស្គាល់​ទាំងអស់ ។​
  • ចូរ​ស្វែងរក​ជំនួយ​ពី​វេទិកា​អចិន្ត្រៃយ៍​ជាមួយ​ទីភ្នាក់ងារ​អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការ​យូណេស្កូ ក្នុងការ​ធ្វើការ​ជាមួយ​អង្គការ​ជនជាតិដើម​ភាគតិច ក្នុង​ការជួយ​កសាង​គ​ម្រោ​ង​ការកសាង​សមត្ថភាព​នៅលើ​ដី ដើម្បី​ជួយ​បង្កើន​ការយល់ដឹង​អំពី​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រ ជា​ជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP) តាមរយៈ​ការប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​សង្គម​ដូចជា Facebook និង Twitter ជាដើម ។​
  • ជម្រុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម​ដើម្បី​អនុញ្ញាត​មានការ​ចែកចាយ សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិ ដើម (UNDRIP) ដោយ​សេរី​នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម ។ នៅ​ឆ្នាំ ២០០៩ អង្គការ​មូលនិធិ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​សំរាប់​ការអភិវឌ្ឍន៍​ស្ត្រី​បានផ្ដល់​មូលនិធិ​ដើម្បី​ជួយ​ដល់​ការបកប្រែ​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិ ដើម (UNDRIP) ប៉ុន្តែ ខណៈដែល​នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ ឯកសារ​ដែល​បាន​បកប្រែ​ដ៏​សំខាន់​នេះ​គ្រាន់​តែមាន​នៅលើ​វែបសាយ​នៃ​រដ្ឋសភា​វៀតណាម តែប៉ុណ្ណោះ ។ (http://www.na.gov.vn/ nnsvn/ upload/images/ Attach/Quyen_ cua_ nguoi_thieu_so%20va%20 ban% pdf) ។ ភាគច្រើន ជនជាតិដើម​នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម មិនបាន​ដឹង​អំពី​អត្ថិភាព​នៃ​ឯកសារ​ដ៏​សំខាន់​នេះ​ទេ ។​
  • ជម្រុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម​អនុវត្តតាម​មាត្រា ១៦ នៃ សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិ ដើម (UNDRIP) ដើម្បី​អនុញ្ញាតឱ្យ​ខ្មែរក្រោម មាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ ផ្សាយ​ឯករាជ្យ​បាន​ដោយ​សេរី ដោយ​ការបង្កើតឡើង​ដោយ​ខ្លួន​ផ្ទាល់ ដោយ​គ្មាន​ការភ័យខ្លាច និង​ការរើសអើង​ឡើយ ។ ដូច្នេះ​ពួកគេ​អាច​លើកកម្ពស់​សិទ្ធិ​ដ៏​សំខាន់​ដែល​មានចែង​ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រ កាស​ជាស​កល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP) ដើម្បី​ប្រជាជន​ផ្ទាល់​របស់​ពួកគេ ។​
  • ស្នើ​ឲ្យ​វៀតណាម​បង្កើត​កម្មវិធី​បណ្តុះ​បណ្តា​សិទ្ធិមនុស្ស មិន​ត្រឹមតែ​សម្រាប់​ក្រុមមន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​របស់​ខ្លួន ប៉ុន្តែ​សិក្ខាសាលា​បើកចំហ​ដើម្បី​អប់រំ​មនុស្ស​ខ្មែរក្រោម ជា​ជនជាតិដើម​នៅតាម​មូលដ្ឋាន​អំពី​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម របស់ខ្លួន ។​
  • ក្នុងការ​អនុវត្ត​នៃ​មាត្រា ១៣ នៃ​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP), យើង​បាន​សុំឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម​ទទួលស្គាល់​ភាសា​ខ្មែរ​ថា ជា​ភាសាផ្លូវការ​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ប្រើ​ភាសា​ទាំងពីរ​នៅលើ​ឯកសារ​ផ្លូវការ​នៅ​តំបន់​ដីសណ្ត​ទន្លេ មេគង្គ ឬ ដែ​ម​ដី​កម្ពុជា​ក្រោម ។​
  • ក្នុងការ​លើកកម្ពស់ និង​ការការពារ​អត្តសញ្ញាណ​វប្បធម៌​របស់​យើង​, យើង​បាន​សុំឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម​ធ្វើការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ឈ្មោះ​នៃ​ខេត្ត​ខ្មែរ និង​ទីកន្លែង​ដ៏​សំខាន់​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មកជា​ឈ្មោះ​ដើម​របស់ខ្លួន​វិញ ។ ឧទាហរណ៍​ដូចជា ខេត្ត​ត្រា​វិញ វា​គួរតែ​ត្រូវគេ​ហៅ​មកជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង ជាដើម ។​
  • ជម្រុញ​ឱ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម​អនុញ្ញាតឱ្យ​ខ្មែរក្រោម អាចបង្កើត​សមាគម​ឯករាជ្យ​មួយ​សម្រាប់​ជនជាតិដើម​ខ្មែរក្រោម របស់ខ្លួន ។ ដូច្នេះ ពួកគេ​អាច​បញ្ជូន​តំណាង​ខ្មែរក្រោម​ពី​តំបន់​កម្ពុជា​ក្រោម ដើម្បី​តំណាង​ឲ្យ​ខ្លួនឯង​នៅក្នុង​វេទិកា​នេះ និង​យន្ដការ​សហប្រជាជាតិ​ដទៃទៀត និង​អនុញ្ញាតឱ្យ​ពួកគេ​បាន​មើលឃើញ​ដោយផ្ទាល់​នូវ​ការងារ​ជាស​កល​នៃ​ជនជាតិដើម ដើម្បី​លើកកម្ពស់​សេចក្ដីប្រកាស​ជា​សកល​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជនជាតិដើម (UNDRIP) ។​

ឆ្នាំនេះ ជា​ឆ្នាំ​ទី ១១ ហើយ ដែល​យើង​បាន​ចូលរួម​នៅក្នុង​វេទិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​នេះ ។ យើង​មាន​អារម្មណ៍​ថា វា​ជា​ពេលវេលា ដើម្បី​បញ្ឈប់​នូវ​ការបដិសេធ ហើយ​សម្រាប់​សមាជិករ​ដ្ឋ​ដែល​មិនទាន់បាន​ទទួលស្គាល់​ជនជាតិដើម​របស់​ពួកគេ គួរតែ​ធ្វើ​នៅក្នុង​ស្មារតី​នៃ​ភាពជា​ដៃគូ​ពិតប្រាកដ និង​ការស្រុះស្រួល ៕​

សូមអរគុណលោកស្រីអធិបតី ។

…………………………………………..

ទាញយកឯកសារអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស UNPFII2015_Item7a-ImplementUNDRIP

Comments are closed.